Evenwicht op laag niveau binnen mkb-metaal
Na ruim 1,5 jaar van neergang in het mkb-metaal, lijkt het erop dat het grootste deel van de sector weer iets optimistischer is. Het is echter wel zo dat de verschillen tussen de sectoren groot zijn. Het aantal ondernemers dat positief is over de orderpositie, is ongeveer net zo groot als het aantal dat negatief is. Hierdoor is binnen het mkb-metaal een evenwicht op laag niveau ontstaan. Service-, onderhoud-, machinebouw- en elektronicabedrijven zijn daarbij positieve uitschieters en oppervlaktebehandelaars en staalbouwers zijn overwegend ontevreden. Ook blijken exporterende metaalbedrijven momenteel beter te presteren en de toekomst met meer vertrouwen tegemoet te zien dan bedrijven die alleen de Nederlandse markt bedienen. De verwachtingen voor het eerste kwartaal 2010 zijn iets beter dan in het vorige kwartaal, maar ondernemers blijven voorzichtig. Dit blijkt uit de Economische Barometer van de Koninklijke Metaalunie, die volgende week wordt gepresenteerd in het blad Metaal & Techniek.
Ondanks het stabiliseren van de markt, kampt het mkb-metaal nog steeds met overcapaciteit. Dit komt onder andere tot uiting in de werkgelegenheid, die in het vierde kwartaal van 2009 opnieuw verder is afgenomen. De bedrijfsresultaten bij de meeste mkb-metaalbedrijven stabiliseren zich en lopen niet verder terug. Echter, ook hier geldt dat de verschillen tussen de sectoren groot zijn en de conjunctuurgevoeligheid duidelijk zichtbaar is.
Orderpositie binnenland gestabiliseerd
De ontwikkeling van de binnenlandse orderpositie is voor het eerst in vijf kwartalen niet meer afgenomen, maar gestabiliseerd. 32% van de ondernemers heeft in het vierde kwartaal van 2009 een slechtere orderpositie gehad dan in het derde kwartaal. 31% had een betere orderpositie en bij 37% van de ondernemers is de orderpositie gelijk gebleven. Een half jaar geleden was dit resp. 44% slechter, 21% beter en 35% gelijk. De verspanende sector springt er in het 4e kwartaal positief uit, daar heeft 45% een betere orderpositie. Overigens is dit niet zo opmerkelijk, want de verspanende sector moet van heel diep komen. De crisiseffecten in de bouw, die nu ten volle worden gevoeld, raken ook het mkb-metaal. Bij de staalbouwers en de constructiebedrijven geeft 40% aan een slechter kwartaal achter de rug te hebben.
Waardering en te verwachten orderpositie verschillen sterk per sector
De waardering van de orderpositie is per saldo nog steeds ongunstig. 32% van de ondernemers beoordeelt deze als ongunstig en 24% gunstig. Positieve uitschieters hierbij zijn de service-, onderhoud-, machinebouw en elektronicabedrijven, negatief de staalbouwers en oppervlaktebehandelaars. De verwachtingen voor het eerste kwartaal van 2010 zijn opnieuw voorzichtig beter dan het vorige kwartaal. 35% verwacht een beter kwartaal, 24% een slechter. Overigens springen hier dezelfde sectorverschillen naar voren als bij de waardering van de orderpositie.
Exporterend mkb-metaal positiever
De stemming onder exporterende mkb-metaalbedrijven is positiever dan onder bedrijven die zich op de Nederlandse markt richten. De exportorders zijn in het vierde kwartaal bij 32% toegenomen en bij 23% afgenomen. De waardering van de exportportefeuille ligt over de hele linie hoger dan voor binnenlandse orders.
Maar ondernemers zijn ook hier nog wel voorzichtig. Exporterende ondernemers zien de nabije toekomst met meer vertrouwen tegemoet dan bedrijven die niet exporteren. In het mkb-metaal exporteert overigens 33% van de bedrijven meer dan 10% van hun omzet en 11% exporteert tot 10% van hun omzet.
Werkgelegenheid neemt nog steeds af